W tym artykule chcemy zwrócić Państwa uwagę na dostępne rozwiązania techniczne, które mogą wpłynąć na zmniejszenie zużycia wody pitnej w budynku oraz pozwolą na poszanowanie dostępnych zasobów naturalnych.

Budownictwo mieszkaniowe w większości przypadków jest podłączone do istniejących dużych sieci wodociągowych, które dostarczają wodę pitną o wysokich parametrach jakościowych i bakteriologicznych zgodnie z wymaganiami Dyrektywy 98/83/EC [8]. Utrzymanie takich parametrów wiąże się z wysokimi nakładami na wytworzenie wody, jej magazynowanie oraz dostawę do końcowych odbiorców, ponieważ istniejące sieci wodociągowe wymagają ciągłego kontrolingu, napraw i modernizacji. Dodatkowo, nowe budownictwo wymusza rozbudowę o nowe przyłącza, co ściśle przekłada się na cenę jednostkową metra sześciennego wody. Obecnie budynki mieszkaniowe wielorodzinne oraz pojedyncze domy zużywają na jedną osobę w ciągu doby średnio 160 l w zależności od regionu Polski i przyzwyczajeń użytkowników. Woda pitna dostarczana do budynków używana jest w 35% do higieny osobistej, 25% do spłukiwania toalet, 14% do prania, 8% do zmywania oraz w 5% do przygotowania posiłków [1][4]. Procentowe zużycie wody pitnej waha się w zależności od stanu budynku: nowy, istniejący, remontowany, własny czy wynajmowany oraz do liczby osób korzystających z urządzeń domowych. W Polsce, jak i w całej Europie, obserwujemy duże różnice w zużyciu wody pitnej na jednego mieszkańca w zależności od regionu, ponieważ:

• różne jest wyposażenie lokali np. wanny lub natryski, zmywarki, pralki, bidety, pisuary itp.,
• inne są lokalne uwarunkowania w zakresie dostaw wody pitnej oraz odbioru ścieków bytowo-gospodarczych,
• różny jest poziom gospodarczy regionu, różny jest dostęp do centrów handlowych, dystrybutorów armatury,
• inna jest świadomości użytkowników i sprzedawców armatury sanitarnej, którzy w bezpośrednim kontakcie mają możliwość zaprezentowania oszczędniejszych produktów,
• nie ma możliwości wymiany urządzeń w starym budownictwie, gdyż wymiana wymagałaby ingerencji w istniejącą instalację.

Oznakowanie produktu

Codziennie korzystamy z wielu urządzeń gospodarstwa domowego np.: zmywarki, pralki, wanny, natryski, baterie, toalety, bidety itp., nie zastanawiając się ile każde z nich zużywa wody i energii. Nasze zainteresowanie zużyciem wody zwykle kończy się po zakupie urządzenia i podczas kilkuletniego użytkowania nie weryfikujemy czy zużycie wody i energii jest na deklarowanym przez producenta poziomie. Dlatego uzasadnione jest opomiarowanie lokali w dodatkowe liczniki, o ile nie zostały już zainstalowane na przyłączu do naszego lokalu. W nowym budownictwie regułą jest, że budynek na etapie budowy zostaje wyposażony w liczniki główne oraz indywidualne np. energii, wody, gazu. Zainstalowanie liczników pozwala na bieżące odczyty i umożliwia rozliczenie faktycznego zużycia na poszczególnego użytkownika. Dodatkowo skutecznie wpływa na wczesne wykrywanie nieszczelności w instalacji.

Aktualnie na rynku krajowym jest wiele urządzeń oszczędzających wodę np.: baterie, rączki natryskowe, odpływy kanalizacyjne, co przyczynia się do popularyzacji ekologicznego oznakowywania tych produktów oraz wprowadzenia porównywalnych metod oceny. Niestety w Europie nie ma jednolitej polityki produktowej i na wielu urządzeniach sanitarnych będziemy spotykali różne oznaczenia w zależności od kraju, w którym jest ono sprzedawane. Niejednokrotnie ten sam produkt będzie miał kilka ekologicznych oznaczeń o różnym poziomie informacji. Obecnie najbardziej rozbudowany system oznakowania armatury sanitarnej jest w:

• Wielkiej Brytanii – o nazwie Water Efficiency Rating,
• Portugali – oznakowanie literowe od A+ do E,
• Australii – o nazwie Water Rating.

System oznaczeń wymaga, aby na etykietach były zawarte dane odnośnie zużycia wody przez urządzenie i w zależności od tego się je klasyfikuje. Oznakowanie produktów w czytelny sposób chroni konsumentów przed zakupem niesprawdzonych urządzeń oraz w naturalny sposób skutecznie eliminuje producentów, którzy nie są w stanie spełnić wymogów norm w zakresie urządzeń sanitarnych. Wprowadzone etykietowanie urządzeń umożliwia porównanie ze sobą dwóch produktów o tym samym działaniu. Na rys. 2 przedstawiono trzy przykładowe etykiety oznakowania produktów.

W Polsce nie wprowadzono jeszcze dodatkowego oznakowania urządzeń, ważne jest zatem, aby dokonując wyboru armatury sanitarnej zwrócić uwagę nie tylko na wygląd zewnętrzny, ale również na dane techniczne produktu, które mają wpływ na zużycie wody i energii. Dla poszczególnych wyrobów armatury sanitarnej w większości przypadków zostały ustanowione wymagania normowe, które określają np.: odporność na zużycie, właściwości hydrauliczne, wytrzymałość na ciśnienia wewnętrzne oraz wymagania akustyczne. Zgodnie z zapisami w normach dla poszczególnych produktów producenci powinni wykonywać badania przed wprowadzeniem swoich wyrobów do obrotu handlowego, a następnie potwierdzać je w wystawionej deklaracji zgodności (po lipcu 2013 r. producent będzie deklarował właściwości produktu). Na podstawie wystawionych dokumentów można stwierdzić czy instalowane elementy w instalacji będą odpowiadały deklarowanym cechom oraz czy umożliwiają ich właściwy montaż zgodnie z ostatecznym przeznaczeniem np. bateria wannowa nad wanną, bateria umywalkowa w umywalce.

Jak można wpłynąć na zmniejszenie zużycia wody podczas codziennych czynności:

• korzystanie z natrysków, zamiast wanien,
• zamykanie wypływu wody przy goleniu, myciu zębów czy zmywaniu ręcznym,
•włączając zmywarki, pralki, tylko wtedy, gdy są wystarczająco pełne,
•wybór nowych technicznie urządzeń:
– baterii z ogranicznikami wypływu, temperatury, jednouchwytowe, termostatyczne,
– baterii z nowoczesnymi perlatorami,
– rączek natryskowych z wkładkami kryzującymi nadmierny wypływ,
– spłuczek toaletowych, które są wyposażone w przyciski z dwustopniową regulacją spłukiwania wody,
– pralek, zmywarek, które w znacznym stopniu obniżają zużycie wody, poprzez zastosowane systemy oszczędzające wodę,
– kompaktów składających się ze zintegrowanych urządzeń w jedno:
a) umywalki połączonej z miską ustępową,
b) umywalkę, wannę, spłuczkę toaletową,
c) pralkę z toaletą.

W urządzeniach kompaktowych zużyta woda szara jest ponownie wykorzystywana do spłukiwania toalet (rys. 3).

...pełna wersja artykułu w PI 1/13