envelope redakcja@polskiinstalator.com.pl home ul. Wąski Jar 9
02-786 Warszawa











 

29Instalacja wody użytkowej to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia technicznego budynków. Trudno bowiem wyobrazić sobie codzienne życie bez możliwości korzystania z bieżącej wody. Komfort to jednak nie wszystko! Równie ważnym zagadnieniem, a może nawet najważniejszym, jest bezpieczeństwo użytkowe. Chodzi oczywiście nie tylko o kwestie uwarunkowane parametrami technicznymi instalacji, ale również o zagadnienia sanitarne i zdrowie użytkowników instalacji.

30Woda, która przepływa przez szereg rur, elementów łączących i zaworów do punktu czerpalnego, w końcu trafia bezpośrednio do naszego organizmu. Dlatego szczególną uwagę należy przywiązywać do tego, jakie elementy zastosujemy projektując i wykonując instalacje wody użytkowej. Podstawowym kryterium doboru powinno być posiadanie przez dany produkt odpowiedniej certyfikacji. Równie ważne jest to, aby producent podawał w dokumentacji technicznej pełną informację dotyczącą materiału, z jakiego został wykonany dany element. W przypadku produktów wykonanych z mosiądzu możemy mieć do czynienia z kilkoma typami stopów, na przykład z takim, który ma niską zawartość ołowiu, co sprawia że jest szczególnie zalecany do instalacji wody pitnej.
!W kontekście ochrony zdrowia użytkowników, niezwykle ważne jest zarówno zastosowanie w instalacji wody pitnej odpowiednich, dedykowanych do niej materiałów wysokiej jakości, pochodzących od uznanych producentów, jak i jej odpowiednie wyposażenie. Powinno ono chronić przed rozwojem i namnażaniem się w instalacji bakterii, np. typu Legionella, oraz innych drobnoustrojów.

Legionella i przerwy w pracy instalacji
Jednym z zagrożeń, które niesie ze sobą korzystanie z nieodpowiednio zabezpieczonej i nadzorowanej instalacji wody użytkowej, jest możliwość zakażenia bakterią Legionella, która może wywołać chorobę Legionella Pneumonia (tzw. choroba legionistów), objawiającą się ciężką postacią zapalenia płuc. Nazwa choroby pochodzi od pierwszego odnotowanego przypadku zachorowania powiązanego właśnie z obecnością wspomnianej bakterii w instalacji wodnej. Miało to miejsce w 1976 roku podczas zjazdu amerykańskiej organizacji kombatanckiej American Legion. Zachorowało wówczas 211 osób, z czego aż 34 zmarło.
Oszacowanie liczby zachorowań w Polsce na tzw. chorobę legionistów jest niezwykle trudne, gdyż część przypadków ciężkiego zapalenia płuc zazwyczaj nie jest kojarzona z bakterią Legionella. Tym niemniej zagrożenie życia spowodowane zarażeniem jest bardzo wysokie, ponieważ szacuje się, że śmiertelność spowodowana tą chorobą wynosi kilkanaście procent w przypadkach prawidłowo leczonych (szacunkowe dane z USA podają około 15 000 przypadków śmiertelnych w ciągu roku).
Zagrożenie bakteriami tego rodzaju jest szczególnie aktualne w obecnym czasie – z powodu zatrzymania pracy części obiektów, a co za tym idzie stagnacji wody w instalacji. Brak rozbioru wody w wewnętrznej instalacji powoduje rozwój tzw. biofilmu, czyli namnażanie się organizmów żywych zawartych w wodzie pitnej. 

31Przepisy dotyczące przeciwdziałania Legionelli
W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [10], w § 120 podano m.in. następujące zalecenia:
...W budynkach, z wyjątkiem jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, w instalacji ciepłej wody powinien być zapewniony stały obieg wody, także na odcinkach przewodów o objętości wewnątrz przewodu powyżej 3 dm3 prowadzących do punktów czerpalnych...
...Instalacja wodociągowa ciepłej wody powinna umożliwiać uzyskanie w punktach czerpalnych wody o temperaturze nie niższej niż 55°C i nie wyższej niż 60°C...
...Instalacja wodociągowa ciepłej wody powinna umożliwiać przeprowadzanie ciągłej lub okresowej dezynfekcji metodą chemiczną lub fizyczną (w tym okresowe stosowanie dezynfekcji cieplnej), bez obniżania trwałości instalacji i zastosowanych w niej wyrobów. Do przeprowadzenia dezynfekcji cieplnej niezbędne jest zapewnienie uzyskania w punktach czerpalnych temperatury wody nie niższej niż 70°C i nie wyższej niż 80°C...

32Kolejne zalecenia związane z przeciwdziałaniem rozwojowi bakterii Legionella zostały umieszczone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W par. 18 tego rozporządzenia podano, że:
...Minimalna częstotliwość pobierania próbek ciepłej wody oraz procedury postępowania w zależności od wyników badania bakteriologicznego przez podmioty wykonujące działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne oraz właścicieli lub zarządców budynków zamieszkania zbiorowego oraz budynków użyteczności publicznej, w których w trakcie ich użytkowania wytwarzany jest aerozol wodno-powietrzny, są określone w części B załącznika nr 5 do rozporządzenia...
Istotną zmianą wprowadzoną przez ww. rozporządzenie jest konieczność wykonywania badań w budynkach użyteczności publicznej, w których w trakcie ich użytkowania wytwarzany jest aerozol wodno-powietrzny, czyli na przykład w szkołach, jak również w obiektach sportowych.

33Nowoczesne rozwiązania do dezynfekcji termicznej
Najczęściej stosowanym sposobem zapobiegania rozwojowi bakterii Legionella w instalacjach wody użytkowej jest okresowe wykonywanie dezynfekcji termicznej. Niestety, prawidłowe przeprowadzenie procesu dezynfekcji termicznej może być problematyczne, jeśli nie wyposaży się instalacji w odpowiednie elementy. 
!Firma Caleffi Hydronic Solutions, lider rynku włoskiego, już od kilkudziesięciu lat dostarcza na rynki w całej Europie elementy przeznaczone do stosowania w instalacjach wodnych. Rozwiązania te spełniają najwyższe standardy jakościowe. Wiele z nich jest innowacyjnych i unikatowych.

Jednym z unikatowych rozwiązań firmy Caleffi Hydronic Solutions przeznaczonych do kontroli procesu dezynfekcji termicznej są elektroniczne zawory mieszające z serii Legiomix® (rys. 2), w tym ich nowa, kompaktowa wersja – Legiomix® 2.0 (rys. 3). Kolejnym przykładem innowacji w zakresie kontroli procesu dezynfekcji jest wielofunkcyjne urządzenie Legioflow® z zaworem termostatycznym (rys. 4). Ofertę uzupełnia zawór z serii 116, przeznaczony do zarządzania procesem dezynfekcji w poszczególnych strefach instalacji (rys. 6). Przyjrzyjmy się bliżej tym urządzeniom.

34Elektroniczne zawory mieszające Legiomix®
Legiomix® (rys. 2, rys. 3) to elektroniczne zawory mieszające do zastosowania w instalacjach z centralnym przygotowaniem ciepłej wody użytkowej. Podczas normalnej pracy instalacji gwarantują utrzymanie temperatury wody zmieszanej na ustawionym poziomie, niezależnie od wahań ciśnienia i temperatury wody zasilającej. Najważniejszą cechą tych zaworów jest wyposażenie ich w specjalny regulator, który pozwala na kontrolę ustawionego programu dezynfekcji termicznej przeciwdziałającego rozwojowi bakterii Legionella. Regulator umożliwia sprawdzenie temperatury i czasu dezynfekcji. Jeżeli zakładane parametry nie zostaną osiągnięte, podejmujeokreślone działania. Wszystkie parametry są codziennie aktualizowane i rejestrowane, a wartości temperatury rejestrowane są co godzinę. W zależności od rodzaju instalacji możliwe jest programowanie temperatury i czasu pracy w najbardziej odpowiedni sposób. Elektroniczne zawory mieszające z serii Legiomix® mogą być stosowane w obiektach takich jak: szpitale, domy opieki, ośrodki sportowe, hotele, kempingi, uczelnie (w instalacjach z centralnym przygotowaniem c.w.u.). Instalacje w takich obiektach w coraz większym stopniu wymagają zdalnego sterowania i ciągłej regulacji temperatury wody w celu zapewnienia najwyższej skuteczności działania i bezpieczeństwa użytkowego, dlatego też, urządzenia te zostały przystosowane do współpracy z BMS. Przeciwdziałanie rozwojowi bakterii Legionella powinno być tam prowadzone w sposób automatyczny i w okresach najbardziej temu sprzyjających. Jednym z przykładów zastosowania urządzeń z serii Legiomix® może być hotel Ritz-Carlton w Riyadh, w Arabii Saudyjskiej.

35Wielofunkcyjne urządzenie Legioflow®
Legioflow® (rys. 4) umożliwia kompleksową kontrolę ciepłej i zimnej wody dostarczanej do punktów czerpalnych. Wysokowydajny, regulowany zawór termostatyczny utrzymuje temperaturę ciepłej wody użytkowej na wymaganym poziomie i zabezpiecza użytkownika przed poparzeniem. Zawór obejścia pozwala z kolei na wykonanie dezynfekcji termicznej na odcinku od zaworu do miejsca poboru wody zgodnie z przepisami dotyczącymi zapobiegania rozwojowi bakterii Legionella. Na rys. 5 a i b zostały przedstawione schematy funkcjonalne pracy urządzenia Legioflow®. Podczas normalnego trybu pracy z mieszaniem zawór obejścia jest zamknięty, a zawór zimnej wody otwarty, natomiast podczas dezynfekcji otwarty jest zarówno zawór obejścia, jak i zawór zimnej wody. Urządzenie Legioflow® znajduje zastosowanie w instalacjach, w których podczas normalnej pracy układu wymagane jest uzyskanie w punktach czerpalnych bezpiecznej temperatury wody, niepowodującej zagrożenia poparzeniem, np. w szkołach i przedszkolach. Dodatkowo, w odróżnieniu od tradycyjnych termostatycznych zaworów mieszających, urządzenie to umożliwia wykonanie pełnej dezynfekcji termicznej do miejsca poboru wody.

36Zawór z serii 116 do zarządzania procesem dezynfekcji
Zawór z serii 116 (rys. 6) nie tylko reguluje pracę instalacji cyrkulacji ciepłej wody użytkowej, ale dodatkowo – przy wykorzystaniu siłowników termicznych oraz modułu sterującego – pozwala na przeprowadzenie procesu dezynfekcji termicznej w poszczególnych strefach instalacji (rys. 7). Takie rozwiązanie jest szczególnie polecane w przypadku wykonywania instalacji wodnych w budynkach hotelowych oraz szpitalach – dzięki wykorzystaniu zaworu z serii 116 zakresem dezynfekcji będzie można objąć na przykład tylko jedno piętro budynku, które na jej czas zostanie wyłączone z użytkowania.

Zapraszamy do kontaktu...
W artykule przedstawione zostały nowoczesne rozwiązania umożliwiające poprawne zabezpieczenie instalacji wody użytkowej przed rozwojem bakterii zagrażających zdrowiu i życiu użytkowników. W celu poszerzenia wiedzy dotyczącej zaprezentowanych produktów oraz zapoznania się z wieloma innymi produktami mającymi zastosowanie w instalacjach 37wody użytkowej zapraszam do kontaktu z działem technicznym firmy Caleffi. Zachęcam również do korzystania z dokumentacji umieszczonej na stronie www.caleffi.com oraz w serwisie YouTube na kanale firmy Caleffi, gdzie publikowane są filmy dotyczące zagadnień z zakresu instalacji sanitarnych.


 

pi