envelope redakcja@polskiinstalator.com.pl home ul. Wąski Jar 9
02-786 Warszawa








Instalacje OZE

W ostatnich latach wyraźnie można było zaobserwować wzrost zainteresowania pompami ciepła typu powietrze/woda. Dotyczyło to zarówno inwestorów budujących nowe budynki, jak i inwestorów zastanawiających się nad wymianą starego źródła ciepła. Swoisty „boom” na pompy ciepła spowodował również pojawienie się wielu artykułów i poradników traktujących o poprawnym doborze i montażu tych urządzeń. Zjawisko to z pewnością należy zaklasyfikować jako pozytywne. Nie podlega bowiem dyskusji, że tylko prawidłowo zaprojektowane oraz wykonane instalacje pomp ciepła dają szansę na długie, bezawaryjne oraz wydajne działanie systemu. Mniejszą uwagę poświęca się jednak nieprawidłowościom na dalszym etapie inwestycji, czyli podczas eksploatacji systemu. Jakich błędów unikać oraz które z nich zdarzają się najczęściej? Które z nich są najbardziej szkodliwe oraz jakie mogą być ich skutki? Warto odpowiedzieć na te pytania i wątpliwości, gdyż nawet przy poprawnym doborze i montażu, błędy podczas użytkowania mogą w znacznym stopniu negatywnie wpływać na żywotność lub efektywność pracy układu grzewczego z pompą ciepła.23

Górne źródło pompy ciepła
Pompa ciepła jest urządzeniem, które pobiera ciepło z tak zwanego dolnego źródła, a oddaje wygenerowane ciepło do górnego źródła. Dolnym źródłem powietrznej pompy ciepła jest powietrze atmosferyczne (Rysunek 1), a pompy ciepła typu ziemia-woda grunt wokół budynku (Rysunek 2). Dla rzadziej spotykanych pomp ciepła – typu woda-woda – dolnym źródłem jest woda pobierana przez studnię czerpalną. Górne źródło to generalnie miejsce, gdzie pompa ciepła oddaje wygenerowanie ciepło, jest to zatem głównie system grzewczy lub ewentualnie zbiornik ciepłej wody użytkowej podczas procesu ogrzewania wody.121 03

Jak wynika z bada25 12nia zrealizowanego przez SW Research w sierpniu 2025 r., aż 80% użytkowników pomp ciepła w Polsce jest zadowolonych z tego sposobu ogrzewania, podczas gdy tylko 5% deklaruje niezadowolenie. Wykonano je na reprezentatywnej próbie 1000 właścicieli budynków jednorodzinnych ogrzewanych pompami ciepła i jest to pierwsze w Polsce tak szerokie badanie tej grupy osób.

Rodzaje stosowanych czynników chłodniczych w pompach ciepła
Przygotowując się do montażu pompy ciepła – zarówno powietrznej, jak i gruntowej – warto zwrócić uwagę na zastosowany w nich czynnik chłodniczy i napełnienie układu chłodniczego. Należy wiedzieć, że pewne urządzenia chłodnicze w zależności od rodzaju czynnika chłodniczego, napełnienia i hermetyczności układu kwalifikują się do rejestracji w CRO (Centralnym Rejestrze Operatorów), a z tego wynikają pewne obowiązki, jak na przykład specjalne okresowe przeglądy. Warto śledzić aktualne wytyczne dla użytkowników urządzeń chłodniczych, bo takim właśnie urządzeniem jest pompa ciepła. Jako czynniki robocze w pompach ciepła używane są na przykład R32, R410A, R290 (propan).205 10

55 06Działanie termostatu
Termostat jest elementem automatyki w instalacji grzewczej, który odpowiada za kontrolę temperatury w pomieszczeniach. Ustawiana jest na nim temperatura zadana – na przykład 22o C oraz histereza jego ponownego zadziałania – przykładowo 0,5C. Działanie takiego termostatu będzie polegało na zezwoleniu na podawanie ciepła ze źródła ciepła tak długo, aż zostanie osiągnięta zadana temperatura pomieszczenia.

7Zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła – od czego zależy?
Zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła zależne jest od zapotrzebowania cieplnego budynku. Podobnie, jak budynki do ogrzewania pochłaniają różne ilości opału (węgla, pelletu), czy paliwa gazowego, oleju, tak samo pompa ciepła w każdym budynku może zużyć inną ilość energii elektrycznej. Oprócz zapotrzebowania cieplnego budynku ważnym aspektem jest to, z jaką wartością SCOP, czyli z jaką efektywnością, pracuje dana pompa ciepła.

Proces szronienia parownika i wykraplania się wody z powietrza podczas pracy pompy ciepła
Podczas pracy pompy ciepła parownik jest najzimniejszym elementem pompy ciepła. Czynnik chłodniczy, którzy krąży w pompie ciepła, przykładowo: R32, R290, R134a, w parowniku musi mieć na tyle niską temperaturę, by pobrać ciepło z powietrza zewnętrznego. W wyniku dostarczenia do niego ciepła z powietrza odparowuje, czyli zmienia stan skupienia z ciekłego na gazowy, jest to jeden z niezbędnych procesów podczas pracy układu pompy ciepła. Zatem podczas pracy w trybie grzania temperatura parownika jest zawsze nieco niższa, niż temperatura powietrza zewnętrznego (Rysunek 1).1 03


 

pi